Dlaczego Księżyc potrafi zgasić Słońce?

Patrzyliście 12 sierpnia na zaćmione Słońce? A może, zakładając specjalne okulary, zastanawialiście się: dlaczego właściwie są potrzebne? I skąd w ogóle bierze się zaćmienie?

Zaćmienie Słońca powstaje wtedy, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Ziemią a Słońcem i jego cień pada na Ziemię. Nie dzieje się to każdego miesiąca, ponieważ orbita Księżyca jest nachylona o około 5° względem płaszczyzny orbity Ziemi — najczęściej Księżyc przechodzi więc nieco „nad” albo „pod” Słońcem.

A okulary? Nawet częściowo zasłonięte Słońce nadal emituje wystarczająco intensywne promieniowanie, by uszkodzić siatkówkę oka. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie wystarczą, potrzebne są specjalne okulary do obserwacji Słońca. Przy częściowym zaćmieniu nie ma momentu, w którym bezpośrednie patrzenie na Słońce bez ochrony staje się bezpieczne. Zaćmienie trwa kilkadziesiąt minut. Pytania, które po nim zostają, mogą prowadzić znacznie dalej. Dlatego podczas Dolnośląskiego Festiwalu Nauki zapytamy astronomów, co właściwie wydarzyło się nad naszymi głowami 12 sierpnia.

A kiedy następne?

Tu mamy świetny haczyk promocyjny. Już 28 sierpnia 2026 r., czyli za kilka dni, z Polski będzie można obserwować częściowe zaćmienie Księżyca. Do jego oglądania nie potrzebujemy żadnych specjalnych okularów ale patrzenie na Księżyc jest bezpieczne.

Natomiast kolejne zaćmienie Słońca widoczne z Wrocławia nastąpi 2 sierpnia 2027 r. U nas ponownie będzie częściowe; maksimum we Wrocławiu przypadnie około godz. 11:17.