14 marca
- 14 mar
- 1 minut(y) czytania

Urodziny Einsteina to pretekst, by przypomnieć o ogólnej teorii względności (1915). Grawitacja nie jest siłą, lecz zakrzywieniem czasoprzestrzeni przez masę. Bez odkryć Einsteina nie działałby system GPS w naszych telefonach (zegary na satelitach muszą uwzględniać poprawki relatywistyczne, by wskazywać właściwą pozycję na Ziemi).
Stephen Hawking i czarne dziury. Rocznica jego śmierci (2018) to okazja do przybliżenia promieniowania Hawkinga. Hawking udowodnił matematycznie, że czarne dziury nie są "całkowicie czarne" – emitują subatomowe cząstki, przez co powoli "parują" i mogą ostatecznie zniknąć. To odkrycie połączyło dwie zwalczające się dziedziny fizyki: mechanikę kwantową (świat mikro) i ogólną teorię względności (świat makro).
Liczba Pi – nieskończoność w praktyce Choć znana od starożytności, każda rocznica przynosi nowe rekordy jej wyliczania. W marcu 2019 roku Emma Haruka Iwao z Google wyliczyła do 31,4 biliona cyfr po przecinku. Liczba Pi pojawia się w miejscach najmniej spodziewanych – np. przy opisie falowania rzek, strukturze DNA czy w analizie sygnałów radiowych.
Joseph Priestley i "odkrycie" tlenu. W 1733 roku urodził się ten wybitny chemik. Choć tlen odkryto nieco wcześniej, to Priestley opisał go jako "powietrze deflogistonowane" i zauważył, że podtrzymuje ono palenie oraz życie (testował to na myszach i... sobie samym). Priestley wynalazł również wodę sodową (gazowaną), nasycając wodę dwutlenkiem węgla, co stało się fundamentem przemysłu napojów chłodzących.
Idy Marcowe - nauka w służbie historii. Choć to data polityczna, nauka rzuca na nią nowe światło poprzez archeosejsmologię. Naukowcy badający pyły wulkaniczne w lodach Grenlandii odkryli, że w okolicach 44 r. p.n.e. (śmierć Cezara) doszło do gigantycznej erupcji wulkanu Okmok na Alasce. Wywołane tym ochłodzenie klimatu doprowadziło do nieurodzajów w basenie Morza Śródziemnego, co mogło przyspieszyć upadek Republiki Rzymskiej.




Komentarze